Selenga Diyor Ki
METİN 1 — Yağmur Nasıl Oluşur?
Güneş ışınları denizleri ve gölleri ısıtır. Isınan su buharlaşır ve havaya karışır. Su buharı havada yükselirken soğur. Soğuyan su buharı küçük su damlacıklarına dönüşür. Bu damlacıklar bir araya gelerek bulutları oluşturur. Bulutlar ağırlaşınca yağmur olarak yağar.
Anlama soruları:
- Güneş ışınları neyi ısıtır?
- Isınan su ne olur?
- Su buharı havada ne zaman soğur?
- Bulutlar nasıl oluşur?
- Bulutlar ne zaman yağmur yağdırır?
METİN 2 — Arı ve Çiçek
Bir bahar sabahı küçük sarı bir arı kovanından çıktı. Adı Bal'dı. Bal çiçeklerin arasında uçuyor, nektar topluyordu.
Bir kırmızı gülün üzerine kondu. "Ne güzel kokuyor!" dedi. Gül de memnundu. "Sen de benim için çok önemlisin" dedi gül. "Çünkü sen olmasaydın tohumlarım yayılamaz, üreyemezdim."
Bal şaşırdı. "Demek birbirimize ihtiyacımız var" dedi.
"Evet" dedi gül. "Doğada her canlı birbirine bağlıdır."
Anlama soruları:
- Arının adı neydi?
- Bal ne iş yapıyordu?
- Gül neden arıyı önemli buluyordu?
- Hikayenin ana mesajı nedir?
- Başka hangi canlılar birbirine ihtiyaç duyar? Bir örnek ver.
METİN 3 — İlk Bisiklet Dersi
Cem yedi yaşındaydı ve bisiklet sürmeyi öğrenmek istiyordu. Babası onu parka götürdü. "Önce pedalsız dene" dedi babası.
Cem bisiklete bindi. Hemen düştü. Dizinden hafifçe kanadı. "Artık denemeyeceğim" dedi.
Babası güldü. "Ben de düşmüştüm" dedi. "Herkes düşer. Önemli olan kalkmak."
Cem bir daha denedi. Bu sefer biraz daha ileri gitti. Üçüncü denemede yavaşça sürdü.
Bir saat sonra Cem parkın etrafını dönebiliyordu. "Düşmekten korkmamak gerekiyormuş" dedi.
Anlama soruları:
- Cem kaç yaşındaydı?
- İlk denemede ne oldu?
- Babası ne söyledi?
- Kaç denemede bisiklet sürebildi?
- Cem ne öğrendi? Sence bu ders bisiklet dışında nerede de geçerli?
METİN 4 — Deniz Kaplumbağaları
Deniz kaplumbağaları dünyanın en eski hayvanlarından biridir. Milyonlarca yıldır okyanusların derinliklerinde yaşıyorlar.
Dişi kaplumbağalar yumurtlamak için doğduklarının kıyısına geri döner. Bu yolculuk bazen binlerce kilometre sürer. Kumu kazerek yuvalarını yapar ve yumurtalarını bırakırlar.
Yumurtadan çıkan yavrular hemen denize koşar. Bu yolculuk çok tehlikelidir. Çünkü martılar ve yengeçler onları bekler. Binlercesinden yalnızca birkaçı yetişkin olur.
Deniz kaplumbağaları bugün nesli tehlike altındaki hayvanlar arasındadır. Onları korumak bizim görevimiz.
Anlama soruları:
- Deniz kaplumbağaları ne zamandan beri var?
- Dişi kaplumbağalar yumurtlamak için nereye gider?
- Yuvalarını nasıl yapar?
- Yumurtadan çıkan yavrular neden tehlikededir?
- Deniz kaplumbağalarını korumak için ne yapabiliriz?
METİN 5 — Rüzgarın Sesi
Miray pencereden dışarıya bakıyordu. Rüzgar esiyor, ağaçların yaprakları dans ediyordu.
"Anne, rüzgar neden ses çıkarıyor?" diye sordu.
Annesi geldi, yanına oturdu. "Rüzgar aslında havanın hareketidir" dedi. "Hava hareket ederken yapraklara, dallara, binalara çarpar. Bu çarpmalar sesi oluşturur."
Miray düşündü. "Peki neden bazen hafif, bazen güçlü esiyor?"
"Çünkü havanın hareket hızı değişiyor. Hızlı hareket edince kuvvetli rüzgar olur, yavaş hareket edince hafif."
Miray pencereyi açtı. Rüzgarı hissetti. "Şimdi daha iyi anlıyorum" dedi. "Her şeyi anlamak için önce sormak gerekiyor."
Anlama soruları:
- Miray ne yapıyordu?
- Annesine hangi soruyu sordu?
- Annesi rüzgarı nasıl açıkladı?
- Sesi ne oluşturuyor?
- Hikayenin son cümlesi ne anlama geliyor?